یکشنبه ۱۴ آذر ۱۳۹۵        
     

تازه‌ها
ارزيابي گزارش «بحران در مدل کنونی کسب و کار شرکتهای نفتی بینالمللی»: فرصتهایی برای شرکتهای ملی نفت کشورهای نفت خیز

«چشمانداز فعاليت تجاري شركتهاي بزرگ بينالمللي نفتي – نظير بيپي، شورون، اكسونموبيل و توتال- در ابهام قرار دارد. آنچه مدل كسبوكاري كه اين شركتها را در قرن بيستم سرپا نگه ميداشت، ديگر براي اين هدف كارآمد نبوده و اين شركتها با انتخاب گزینه های مدیریت کاهش تدریجی فعالیت از طریق کوچک کردن خود و یا با خطر فروپاشی سریع با تلاش در تداوم شیوه کسب و کار فعلی روبرو بشوند.» اين گزاره مهمترين نكته پژوهشي گزارش از موسسه چاتمهاووس به قلم پل استيونس در مورد مدل فعاليتهاي شركتهاي بينالمللي نفتي است كه در اين گزارش مورد ارزيابي قرار ميگيرد. ظاهراً اینگونه بیان می شود که مهمترین مشکلات شرکتهای بزرگ نفتی بر 2 موضوع الف) کاهش قیمت نفت و ب) تعهد روزافزون جهانی در برخورد با موضوع تغییرات اقلیم متمرکز می باشد. اما اگر عمیق تر بیندیشیم، عامل اصلی معضلات شرکتهای بینالمللی نفت مرتبط با 2 موضوع فوق نیست که بر روی آن کنترلی ندارند. فقط مشکلات اصلی آنها به دلیل کاهش قیمت و برجسته شدن موضوعات تغییر اقلیم، به نسبت گذشته عمیق تر و گسترده تر شده اند. در حقیقت، حتی پیش از تقویت تعهد دولتها به موضوعات کنترل کربن و تغییرات اقلیم و کاهش شدید قیمت نیز این شرکتها دارای بحران عمیقی بودند. مشکل اصلی شرکتهای بزرگ بینالمللی در«ناکارآمدی مدل کسب و کار گذشته آنها» میباشد. مدل کسب و کار گذشته آنها در حقیقت از بین رفته و نمیتواند در شرایط کنونی بازار بینالمللی انرژی همانند گذشته کارآمد باشد. نشست كارشناسي جمعي مؤسسه مطالعات بينالمللي انرژي در ابتدا تلاش كرده است تا پایههای سهگانه بنیادین مدل گذشته کسب و کار شرکت های بزرگ بینالمللی مندرج در گزارش را بیان کرده و سپس با نشان دادن بحران در هر یک از این پایهها، مشکلات اصلی شرکته های بزرگ بینالمللی نشان داده شود.


برگزیت و بازار انرژی: تحلیل اثرگذاری بر منافع انرژی ج.ا.ایران

بریتانیا در رفراندم 23 ژوئیه با 52درصد آراء موافق، از اتحادیه اروپا به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهانی خارج شد. این رأی اولین گام از فرآیند زمانبر و چند مرحله ای خروج بریتانیا از نهادهای اروپایی است. در خلال ماهها و احتمالاً سالهای آینده، رهبران بریتانیا و اروپا با یکدیگر درگیر مذاکرات شرایط خروج و لغو عضویت بریتانیا و مهمتر از آن شیوه آینده روابط بین بریتانیا و اتحادیه اروپا خواهند بود. درحالیکه شرایط دقیق خروج و نحوه روابط آینده بریتانیا و اتحادیه اروپا در حال گفتگو می‌باشد، انتظار میرود که بریتانیا تلاش کند شرایطی را فراهم کند که دسترسي این کشور به بازار واحد اروپایی ادامه پيدا كند اما احتمالا اتحادیه اروپا از پذیرش چنین درخواستی امتناع نمايد. زیرا تصمیم دارد که با سخت کردن دسترسی بریتانیا به نهادهای اروپایی از خروج دیگر کشورهای اتحادیه جلوگیری نماید. این اولینباری است که یکی از اعضای این بلوک ۲۸ کشوری جدا می شود و فرآیند جدايي آن احتمالاً مملو از عدمقطعیتها، بندهای قانونی و موارد مربوط به برنامه زمانی خروج خواهد بود. این عدم قطعیتها، احتمالاً برای یک دوره چند ماهه خروج – اگرنه چند سال- ادامه پیدا خواهد کرد. از این گذشته، این امر زمانی پیچیده تر خواهد شد که بدانیم، هرچند نخست وزیر سابق بریتانیا – کامرون- خاطرنشان کرده است که خواهان گسستن پیوندها عمیق رسمی بریتانیا و اتحادیه اروپا نیست، ولي جانشین وی – خانم تزرامي- که فرآیند خروج را پی خواهد گرفت، چندان مشخص نیست اما بیتردید، در دوره موقت مذاکرات فرآیند خروج، موقعیت روابط بریتانیا و اتحادیه اروپا و همه مقررات آن بی تغییر خواهد ماند. در کوتاه مدت، عدم قطعیتها، مشخصات اثرات مستقیم و غیرمستقیم بریگزیت را بر بازار انرژی مشخص خواهد کرد اما میتوان خطوط کلی برخی از اثرات خروج بریتانیا بر بازار انرژی را ترسیم نمود.


تحليل شاخص PRIX : پيشبيني اثرگزاري ريسك سياسي بر صادرات نفت كشورهاي صادركننده نفت در سه ماهه سوم 2016

هدف از ايجاد و ارزيابي شاخص PRIX، پيشبيني تحولات سياسي در 20 كشور عمده صادركننده نفت از حيث اثرگذاري بر صادرات نفت اين كشورها در سه ماه آينده است. بيترديد، صادرات اين كشورها، نقش مهمي بر قيمت نفت داشته و هرساله اين شاخص در ابتداي هر فصل بر اساس نظرات صاحبنظران مسائل كشوري صادركنندگان نفت به صورت منظم، تدوين و روزآمد مي شود.
دامنه ارزيابي شاخص PRIX از صفر تا صد بوده كه هرچه شاخص يك كشور به سمت صفر متمايل باشد به معني اثرگذاري تحولات سياسي بر «كاهش صادرات نفت» آن كشور بوده و بر عكس هرچه عدد شاخص PRIX كشوري به سمت 100 متمايل باشد، به منزله اثرگذاري تحولات سياسي بر «افزايش صادرات نفت» آن كشور مي باشد. در ارزيابي شاخص PRIX سه ماهه سوم سال 2016 از نظرات 265 كارشناس تحولات كشوري صادركنندگان نفت بهرهگرفته شده است.


ژئوپليتيك انرژي تحولات سياسي تركيه: نتايج راهبردي براي منافع انرژي ج.ا.ايران

تركيه در روزها و هفتههاي گذشته تا اواخر ماه ژوئيه 2016، درگير تحولات سياسي متنوعي بوده است كه به نوبه خود بر بر حوزههاي مختلف ژئوپليتيك انرژي منطقهاي و جهاني تاثيرات عميقي ميگذارند. مهمترين رخدادهاي سياسي در تركيه در هفتههاي اخير عبارتند از:

الف) تنشزدايي تركيه با روسيه
ب) تنشزدايي تركيه با رژيماشغالگر قدس
پ) اثرات بيثباتي سياسي داخلی (از جمله كودتاي نافرجام) بر سياستهاي انرژي تركيه و مسیرهای انتقال انرژی
در اين گزارش تلاش خواهيم كرد كه اين سه موضوع را از حيث اثراتي كه بر بازار انرژي بويژه منافع انرژي ج.ا.ايران دارد را مورد كاوش و بررسي قرار دهيم.


تأثير انقلاب گاز شيل‌آمريکا بر نقش و جايگاه قطر در بازار گاز

علی رغم تلاش گسترده قطر برای کاهش وابستگی به هیدورکربن ها، نفت و گاز همچنان بزرگترین بخش در اقتصاد قطر می باشد. در سال 2013 ارزش صادرات انواع فرآورده های نفتی قطر به بیش از 60 میلیارد دلار رسید و صادرات گاز طبیعی مایع شده این کشور ارزشی معادل 85 میلیارد دلار ایجاد کرد. در همین سال بخش نفت و گاز قطر بیش از 54 درصد تولید ناخالص داخلی این کشور را تشکیل داده است.


ارزيابي گزارش «بحران در مدل کنونی کسب و کار شرکتهای نفتی بینالمللی»: فرصتهایی برای شرکتهای ملی نفت کشورهای نفت خیز
محمد صادق جوكار
«چشمانداز فعاليت تجاري شركتهاي بزرگ بينالمللي نفتي – نظير بيپي، شورون، اكسونموبيل و توتال- در ابهام قرار دارد. آنچه مدل كسبوكاري كه اين شركتها را در قرن بيستم سرپا نگه ميداشت، ديگر براي اين هدف كارآمد نبوده و اين شركتها با انتخاب گزینه های مدیریت کاهش تدریجی فعالیت از طریق کوچک کردن خود و یا با خطر فروپاشی سریع با تلاش در تداوم شیوه کسب و کار فعلی روبرو بشوند.» اين گزاره مهمترين نكته پژوهشي گزارش از موسسه چاتمهاووس به قلم پل استيونس در مورد مدل فعاليتهاي شركتهاي بينالمللي نفتي است كه در اين گزارش مورد ارزيابي قرار ميگيرد. ظاهراً اینگونه بیان می شود که مهمترین مشکلات شرکتهای بزرگ نفتی بر 2 موضوع الف) کاهش قیمت نفت و ب) تعهد روزافزون جهانی در برخورد با موضوع تغییرات اقلیم متمرکز می باشد. اما اگر عمیق تر بیندیشیم، عامل اصلی معضلات شرکتهای بینالمللی نفت مرتبط با 2 موضوع فوق نیست که بر روی آن کنترلی ندارند. فقط مشکلات اصلی آنها به دلیل کاهش قیمت و برجسته شدن موضوعات تغییر اقلیم، به نسبت گذشته عمیق تر و گسترده تر شده اند. در حقیقت، حتی پیش از تقویت تعهد دولتها به موضوعات کنترل کربن و تغییرات اقلیم و کاهش شدید قیمت نیز این شرکتها دارای بحران عمیقی بودند. مشکل اصلی شرکتهای بزرگ بینالمللی در«ناکارآمدی مدل کسب و کار گذشته آنها» میباشد. مدل کسب و کار گذشته آنها در حقیقت از بین رفته و نمیتواند در شرایط کنونی بازار بینالمللی انرژی همانند گذشته کارآمد باشد. نشست كارشناسي جمعي مؤسسه مطالعات بينالمللي انرژي در ابتدا تلاش كرده است تا پایههای سهگانه بنیادین مدل گذشته کسب و کار شرکت های بزرگ بینالمللی مندرج در گزارش را بیان کرده و سپس با نشان دادن بحران در هر یک از این پایهها، مشکلات اصلی شرکته های بزرگ بینالمللی نشان داده شود.
برگزیت و بازار انرژی: تحلیل اثرگذاری بر منافع انرژی ج.ا.ایران
محمد صادق جوكار
بریتانیا در رفراندم 23 ژوئیه با 52درصد آراء موافق، از اتحادیه اروپا به عنوان دومین اقتصاد بزرگ جهانی خارج شد. این رأی اولین گام از فرآیند زمانبر و چند مرحله ای خروج بریتانیا از نهادهای اروپایی است. در خلال ماهها و احتمالاً سالهای آینده، رهبران بریتانیا و اروپا با یکدیگر درگیر مذاکرات شرایط خروج و لغو عضویت بریتانیا و مهمتر از آن شیوه آینده روابط بین بریتانیا و اتحادیه اروپا خواهند بود. درحالیکه شرایط دقیق خروج و نحوه روابط آینده بریتانیا و اتحادیه اروپا در حال گفتگو می‌باشد، انتظار میرود که بریتانیا تلاش کند شرایطی را فراهم کند که دسترسي این کشور به بازار واحد اروپایی ادامه پيدا كند اما احتمالا اتحادیه اروپا از پذیرش چنین درخواستی امتناع نمايد. زیرا تصمیم دارد که با سخت کردن دسترسی بریتانیا به نهادهای اروپایی از خروج دیگر کشورهای اتحادیه جلوگیری نماید. این اولینباری است که یکی از اعضای این بلوک ۲۸ کشوری جدا می شود و فرآیند جدايي آن احتمالاً مملو از عدمقطعیتها، بندهای قانونی و موارد مربوط به برنامه زمانی خروج خواهد بود. این عدم قطعیتها، احتمالاً برای یک دوره چند ماهه خروج – اگرنه چند سال- ادامه پیدا خواهد کرد. از این گذشته، این امر زمانی پیچیده تر خواهد شد که بدانیم، هرچند نخست وزیر سابق بریتانیا – کامرون- خاطرنشان کرده است که خواهان گسستن پیوندها عمیق رسمی بریتانیا و اتحادیه اروپا نیست، ولي جانشین وی – خانم تزرامي- که فرآیند خروج را پی خواهد گرفت، چندان مشخص نیست اما بیتردید، در دوره موقت مذاکرات فرآیند خروج، موقعیت روابط بریتانیا و اتحادیه اروپا و همه مقررات آن بی تغییر خواهد ماند. در کوتاه مدت، عدم قطعیتها، مشخصات اثرات مستقیم و غیرمستقیم بریگزیت را بر بازار انرژی مشخص خواهد کرد اما میتوان خطوط کلی برخی از اثرات خروج بریتانیا بر بازار انرژی را ترسیم نمود.
تحليل شاخص PRIX : پيشبيني اثرگزاري ريسك سياسي بر صادرات نفت كشورهاي صادركننده نفت در سه ماهه سوم 2016
محمد صادق جوكار
هدف از ايجاد و ارزيابي شاخص PRIX، پيشبيني تحولات سياسي در 20 كشور عمده صادركننده نفت از حيث اثرگذاري بر صادرات نفت اين كشورها در سه ماه آينده است. بيترديد، صادرات اين كشورها، نقش مهمي بر قيمت نفت داشته و هرساله اين شاخص در ابتداي هر فصل بر اساس نظرات صاحبنظران مسائل كشوري صادركنندگان نفت به صورت منظم، تدوين و روزآمد مي شود.
دامنه ارزيابي شاخص PRIX از صفر تا صد بوده كه هرچه شاخص يك كشور به سمت صفر متمايل باشد به معني اثرگذاري تحولات سياسي بر «كاهش صادرات نفت» آن كشور بوده و بر عكس هرچه عدد شاخص PRIX كشوري به سمت 100 متمايل باشد، به منزله اثرگذاري تحولات سياسي بر «افزايش صادرات نفت» آن كشور مي باشد. در ارزيابي شاخص PRIX سه ماهه سوم سال 2016 از نظرات 265 كارشناس تحولات كشوري صادركنندگان نفت بهرهگرفته شده است.
ژئوپليتيك انرژي تحولات سياسي تركيه: نتايج راهبردي براي منافع انرژي ج.ا.ايران
محمد صادق جوكار
تركيه در روزها و هفتههاي گذشته تا اواخر ماه ژوئيه 2016، درگير تحولات سياسي متنوعي بوده است كه به نوبه خود بر بر حوزههاي مختلف ژئوپليتيك انرژي منطقهاي و جهاني تاثيرات عميقي ميگذارند. مهمترين رخدادهاي سياسي در تركيه در هفتههاي اخير عبارتند از:

الف) تنشزدايي تركيه با روسيه
ب) تنشزدايي تركيه با رژيماشغالگر قدس
پ) اثرات بيثباتي سياسي داخلی (از جمله كودتاي نافرجام) بر سياستهاي انرژي تركيه و مسیرهای انتقال انرژی
در اين گزارش تلاش خواهيم كرد كه اين سه موضوع را از حيث اثراتي كه بر بازار انرژي بويژه منافع انرژي ج.ا.ايران دارد را مورد كاوش و بررسي قرار دهيم.
نقد و بررسی سند جدیدالانتشار استراتژی اتحادیه انرژی اروپایی
محمد صادق جوكار
سند جدید کمیسیون اروپا در زمینه تاسیس اتحادیه انرژی اروپایی برای توسعه همگرایی انرژی در اروپا با هدف گذار به سوی ایجاد سیستم انرژی پایدارتر، رقابتی تر، ایمن تر و همگراتر اروپایی در 30 ژانویه 2015 منتشر شد. مفاد این سند در صورت تصویب رد جلسه آتی شورای اروپا، برای همه کشورهای عضو لازم الاجرا خواهد بود.
پيش‌بيني ميان‌مدت و بلندمدت توليد نفت‌خام عربستان‌سعودي
حسین یادگاری
موسسات مختلف برآوردهای گوناگونی را از چشم انداز تولید عربستان سعودی دارند. با این حال به دلیل وجود ذخایر عظیم نفتی این کشور تمام موسسات پیش بینی می کنند در عربستان در سالهای آتی بزرگترین و کلیدی ترین بازیگر بازار نفت خواهد بود.
چشم‌انداز صادرات نفت کردستان عراق در سال 2015
محسن داوری
اقلیم کردستان در سال 2014 بصورت میانگین روزانه 400 هزار بشکه نفت خام صادر نمود. البته میزان تولید در آخرین روزهای سال 2014 از مرز 500 هزار بشکه در روز فراتر رفت. دولت کردستان که روزانه 300 هزار بشکه از نفت تولیدی خود را از طریق دولت فدرال بغداد صادر می نماید توانسته است خزانه خود را از دلارهای نفتی انباشته کند.
همکاري چين و روسيه در صنعت نفت و گاز
سعید مددی
چین و روسیه در سال 2013 قراردادی در زمینه افزایش تجارت نفت و در سال 2014 دو قرارداد بزرگ در زمینه گاز امضاء گردند. روسای جمهور چین و روسیه در کنفرانس مشترک مطبوعاتی ضمن تاکید بر اهمیت روابط فیمابین بیان کردند که دو کشور همسایگی دوستانه ای دارند. همچنین عنوان شد که روابط چین و روسیه در حال وارد شدن به شکل جدیدی است که موجب پیدایش فرصتهای بزرگی برای توسعه هر دو کشور می گردد
آرشيو اطلاعات
تحليل راهبردي بيانيه سوئيس از منظر اثرگذاري بر صنعت نفت و گاز ايران
محمد صادق جوكار
بيانيه سوئيس (لوزان) در مورد توافقات ايران و 1+5 كه به تعبير فني‌تر فراتر از بيانيه مطبوعاتي بوده و مشتمل بر توافق بر عوامل اصلي مي‌باشد، به رغم ابهاماتي كه در برخي از موارد كليدي آن نظير «فرايندي بودن لغو يا تعليق و يا لغو يكجاي تحريم‌ها» وجود دارد، داراي اثراتي بر صنعت‌نفت ايران در كوتاه، ميان و بلندمدت خواهد بود. در اين گزارش تلاش شده كه اين اثرات در پرتو وضعيت ابهام‌آميز نگاه «پروسه‌اي و يا پروژه‌اي» به لغو و يا تعليق تحريم‌هاي اقتصادي ايران, بررسي و نيز مواردي كه ضرورتاً بايد در فرآيند تصميم‌گيري در مورد توافق نهايي به آن توجه شود, مورد توجه قرار گيرد.
تحليل تاثير بحران روسيه-اكراين بر بازار گازي اروپا
محمد صادق جوكار
با توجه به جايگاه استراتژيك انرژي و اهميت عرضه ايمن و كافي آن در تعيين جايگاه كشورها در سلسله مراتب قدرت جهاني، موضوع امنيت عرضه انرژي براي اتحاديه اروپا به دليل وابستگي شديد اين اتحاديه به واردات انرژي(عمدتاَ نفت و گاز طبيعي) داراي اهميت استراتژيك مي باشد. موضوعي كه منجر به تشديد نگراني‌هاي امنيتي اتحاديه اروپا شده است، بي‌اعتمادي به روسيه (با توجه به بحران اكراين) به عنوان اصلي‌ترين عرضه‌كننده انرژي اين اتحاديه در استفاده از انرژي به عنوان يك ابزار سياسي است. مواردي نظير بحران گازي زمستان ٢٠٠٨(قطع گاز اكراين) سبب شد كه اتحاديه اروپا سعي كند در راهبردهاي كلان انرژي خود به متنوع‌سازي مسيرها و منابع عرضه انرژي خود در كاهش وابستگي به عرضه انرژي روسيه بپردازد. به رغم اين نگراني، روسيه در سالهاي ٢٠٠٩ و ٢٠١١ با افتتاح فازهاي ١ و ٢ خط لوله جريان شمالي به افزايش حضور گازي خود در اروپا پرداخته و سهم خود را از ٢٦درصد به ٣٤درصد افزايش داده است. علاوه بر اين سعي نموده كه سهم خود را با طرح خط لوله جريان جنوبي-در رقابت با ناباكو- افزايش دهد. اما به نظر مي رسد كه تشديد بحران اكراين٢٠١٤ و تلاش براي جداسازي و الحاق شبه‌جزيره كريمه و شرق اكراين به خاك خود، شاهد دوره اي از تنش در روابط روسيه و اتحاديه اروپا باشيم كه اثرات مهمي بر بازار گازي منطقه اي و جهاني خواهد گذاشت. اين نوشته به دنبال تحليل اثرات بحران اكراين از منظر تاثير بر بازار گاز منطقه اي و جهاني است.
بررسي اقدامات احتمالي كنگره در نيل و اجراي توافق احتمالي هسته‌اي و نتايج آن
محمد صادق جوكار
در راستاي ماموريت‌هاي نهادهاي مطالعاتي در تحليل سناريوهاي مختلف محتمل از نتايج مذاكرات ايران و پنج بعلاوه يك و تحليل رفتار كشورهاي مختلف در مقابل توافق نهايي و مراحل اجرائي آن, در اين نوشته به تحليل اقدامات احتمالي كنگره ايالات‌متحده در زمينة مذاكرات هسته‌اي پرداخته شده است. پايه اصلي اين گزارش، تحليل‌هاي موسسه "رَند" از اين اقدامات و نتايج حاصل از تحليل محقق مي‌باشد.
نقد و بررسي سند جديد‌الانتشار «استراتژي اتحاديه انرژي اروپايي»
محمد صادق جوكار
سند جديد كميسيون اروپا در زمينة تأسيس «اتحاديه انرژي اروپايي» براي توسعه همگرايي انرژي در اروپا با هدف «گذار به سوي ايجاد سيستم انرژي پايدارتر، رقابتي‌تر، ايمن‌تر و همگراتر اروپايي» در 30 ژانويه 2015 منتشر شد. مفاد اين سند در صورت تصويب در جلسه آتي شوراي اروپا، براي همه كشورهاي عضو لازم‌الاجرا خواهد بود. در اين نوشته ابتدا ابعاد و برنامه‌هاي اجرايي اين سند را بيان نموده و سپس با ارزيابي اثرات احتمالي آن بر منافع جمهوري اسلامي ايران مي‌پردازيم.
ارزیابی قانون نظارت بر توافق هسته ای ایران
محمد صادق جوكار
بعد از مدتها جدال در مورد نحوه تأثيرگذاري كنگره آمريكا (كه در كنترل جمهوري‌خواهان است), بر مفاد توافق احتمالي هسته‌اي با ايران و چگونگي تعهدات ايران در اعتماد‌سازي و تعهدات ايالات متحده در لغو تحريم‌ها، سرانجام با ميانجي‌گري اعضاء دموكرات‌ سنا تغييراتي در پيش‌نويس قانون بازبيني توافق هسته‌اي ايران اعمال شد و پيش‌نويسي مورد توافق كاخ‌سفيد و جمهوري‌خواهان قرار گرفت و با اجماع دو حزب در كميته روابط خارجي به تصويب رسيد. بر اساس اين توافق چنانچه اين قانون در مرحله تصويب نهايي در سنا تغييري نكند با وتوي رئيس جمهور روبرو نخواهد شد.
تحليل تهاتر نفتي ايران و روسيه: ابعاد و پيامدها
محمد صادق جوكار
گزارشاتي از سوي برخي رسانه ها از اوايل ژانويه 2014 منتشر شده است كه ايران و روسيه درحال نيل به موافقت نهايي براي تهاتر 500 هزار بشكه نفت ايران با كالاهاي روسيه مي باشد. بنا به برخي تخمين‌ها، اين ارزش اين قرارداد مي تواند سالانه 20-15 ميليارد دلار باشد كه در مقابل آن كالاهاي روسي- بجز اقلام نظامي- به ايران ارسال گردد. از آنجا كه روسيه كشور صادركننده نفت مي باشد، بررسي چرايي برجسته شدن اين پيشنهاد روسيه در شرايط بحران روسيه و اكراين- كه تبديل به بحران روسيه و غرب شده است- موضوع اين نوشتار خواهد بود. بنابراين، سوالات گزارش عبارتند از
بهره برداري از فاز سوم خط لوله گاز آسياي مركزي چين و اثرات آن بر منافع ايران
محمد صادق جوكار
در ماه ژوئن ٢٠١٤، پروژه انتقال گاز از شاخه سوم خط لوله گازي آسياي مركزي به چين(CACP )به بهره‌برداري رسيد. با بررسي اقدامات تركمنستان، مشاهده مي شود كه اين كشور در كمتر از ١٠ سال توانست با تغيير مسير‌هاي صادراتي خود، از يك صادركننده عمده به روسيه به بزرگترين منبع عرضه گاز به چين تبديل شود. هرچند تركمنستان با موانعي در ايجاد تعادل بين حفظ حاكميت ملي بر منابع و ابزار‌هاي جذابيت‌بخشي توسعه آنها براي شركت‌هاي خارجي روبروست اما روابط اقتصادي گسترده و ويژه‌اي را با شركت‌هاي چيني در بر بخش‌هاي نفتي و غيرنفتي برقرار كرده است. به عنوان نمونه شركت چيني CNPC موفق شده است كه قرارداد مشاركت در توليد براي توسعه ميدان به "گالكنيش" را با اين كشور منعقد نمايد. روندهاي چندسال گذشته نشان مي‌دهد كه انرژي آسياي مركزي هم به لحاظ امنيتي و هم از نظر اقتصادي جايگاه برجسته‌اي در تأمين امنيت انرژي چين دارد, چرا كه چين در استراتژي امنيتي خود مسير خط‌لوله از خشكي را به مسيرهاي دريايي ترجيح مي‌دهد و نيز قيمت گاز اين خطوط‌لوله از قيمت گاز كه بايد بصورت LNG از طريق دريا وارد شود بسيار مناسب‌تر است. در اين گزارش به تحليل اين تحولات و اثرات آن بر منافع ايران در حوزه انرژي پرداخته شده است.
جلب سرمايه گذاري كويت در بخش گاز طبيعي ايران، تامين امنيت عرضه گاز طبيعي كويت
محمد صادق جوكار
هدف اين گزارش، ارائه رهنمودهايي به وزارت نفت براي استفاده از فرصت بهبود روابط خارجي ايران و كويت (با توجه به سفر امير اين كشور به ايران) براي برنامه‌ريزي به منظور جلب سرمايه‌گذاري كويت در صنعت گاز ايران براي تامين تقاضاي گازي اين كشور از طريق خط‫لوله مي‫باشد. چنين تفاهمي مي‫تواند از يكسو كويت را از سرمايه‌گذاري در احداث تأسيسات ال‌ان‌جي و گازي‌سازي مجدد براي واردات گاز بي‌نياز كند و از سوي ديگر منجر به تامين سرمايه‌ لازم ايران براي توسعه منابع گازي خود گردد.‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬‬
اثرات قذرت گيري داعش بر حوزه هاي انرژي عراق، منطقه و فرامنطقه اي
محمد صادق جوكار
پيشروي گروه داعش در شب 9 ژوئن 2014 به سوي شهر سني‌نشين موصل و اشغال آن با حدود 1300 نفر و تسلط كامل بر استان نينوا در شرايط فرار ارتش عراق و متعاقب آن پيشروي به سوي استانهاي ديالي و صلاح‌الدين، منجر به ايجاد نگرانيهاي امنيتي در سطح خاورميانه- و به تعبير ديويد كامرون در كل جهان- شده است. تلاش اين گروه براي تسلط بر شهرهاي بعقوبه، تلعفر، تكريت، كركوك، جلولا و سعيديه منجر به طرح اين سوال شده است كه « قدرت‌گيري داعش چه تاثيري بر امنيت انرژي در ابعاد داخلي عراق، منطقه‌‌اي ‏و جهاني خواهد داشت؟» اما پيش‌از بررسي اين سوال بايد به اشاره‌اي كوتاه به ماهيت سياسي اين گروه و اهداف راهبردي حامي اصلي آن- عربستان سعودي- از طريق اين گروه پرداخته شود.
كاهش قيمت نفت و سناريوهاي انفعال رفتاري عربستان سعودي
محمد صادق جوكار
روند كاهش قيمت نفت به كمتر از 90 دلار سبب طرح اين سئوال شده است كه: با وجود اين كه اين قيمت عرضه‌كنندگان اوپك را با مشكل مواجه مي‌كند، چرا اعضاء اوپك (بجز ونزوئلا) در شرايط كاهش قيمت نفت، تشكيل جلسه اضطراري اوپك جهت جلوگيري از افت بيشتر قيمت‌ها را درخواست نكرده‌اند؟ و چرا عربستان كه در گذشته همواره در بين اعضاء اوپك بيشترين نقش را در تنظيم بازار داشته است نيز منفعلانه برخورد مي‌كند؟
براي پاسخ به اين سوال، ابتدا به بررسي متغيرهاي اثرگذار بر قيمت (عوامل بنيادي و غيربنيادي) پرداخته و سپس به بررسي سناريوهاي محتمل در مورد دلايل عدم تلاش عربستان در زمينه كاهش توليد براي جلوگيري از كاهش قيمت مي‌پردازيم.
آرشيو اطلاعات
ارزيابي برنامه سرمايه گذاري 500 ميليارد دلاري عراق در بخش انرژي: تاثيرات آن بر منافع ملي ايران
غلامعلي رحيمي
معاون نخست وزير عراق در امور انرژي روز يكشنبه اعلام كرد: عراق تا سال 2030 حدود 500 ميليارد دلار در بخش انرژي ئ صنايع نرتبط به كمك بخش خصوصي سرمايه گذتري مي كند. حسين شهرستاني گفت كه روند توسعه مذمور سبب ايجاد 250 هزار فرصت شغلي براي كشور جنگ زده عراق خواهد شد كه تلاش مي كند اقتصاد خود را بعد از سالهاي تحريم اقتصادي و جنگ بازسازي نميدو
سياست انرژي پاندولي چين در واردات نفت از ايران در هفت ماه نخست سال 2012
محمدصادق جوكار
واردات نفت خام چين از ايران در ماه ژوئيه 8/29درصد به نسبت زمان مشابه سال قبل كاهش يافت و به 93/1 ميليون تن معادل 456342بشكه در روز كاهش يافت. ميزان واردات اين كشور از ايران در ماه مي 22/2 ميليون تن بوده است
ديپلماسي خط لوله تركيه: كمك به عراق براي دور زدن تنگه هرمز
محمدصادق جوكار
مقامات وزارت انرژي تركيه تاييد كردند كه آنكارا در حال آماده شدن براي اعزام هياتي فني به عراق تا در مورد احداث يك خط لوله نفتي از مناطق جنوبي عراق تا تركيه مذاكره نمايد. اين تصميم نشان دهنده اين است كه آنكارا آماده مي شود تا اقدام استراتژيكي مهمي رات براي تعميق نفوذ خود در منطقه به اجرا گذارد
آرشيو اطلاعات
ژئوپليتيك گاز شيل در اروپا: جنگ سرد جديد با روسيه
محمدصادق جوكار
دكتر آوريز تاكر معاون موسسه انرژي در دانشگاه تگزاس بوده و مطالعات زيادي در خصوص موضوعات مرتبط با انرژي در ارپاي مركزي و شرقي داشته است. وي اخيرا با نگارش مقاله اي در روزنامه واشنگتن پست بيان كرده كه روسيه به گسترش نگراني هاي زيست محيطي ناشي از توسعه گاز شيل در اروپا به منظور عدم توسعه آن و سلطه بر بازار انرژي اين قاره دامن مي زند.. در ايم مصاحبه ....
آرشيو اطلاعات

Copyright © 2011  - All rights reserved.
خانه | بازگشت |
 


Powered By A.S. Nemati